November………slachtmaand,

De zomer is voorbij en de winter komt er aan. Momenteel kun je zelfs in de winter verse aardbeien eten, maar dat was hier vroeger ( en nog niet eens zo lang geleden) wel anders. De laatste maanden van de herfst was het noodzaak om de voorraad eten voor de wintermaanden op orde te hebben. Dus werden de weckpotten en de weckketel uit de kelder gehaald om de boontjes en de appels en de peertjes in “te wecken”. En dan maar hopen dat het wecken was geslaagd en de weckpotten  dus dicht bleven en in de kelder kon worden teruggezet. Nou ja,…..er ging er wel eens eentje open, en eentje…och.  Naast het wecken werden ook vaak de snijboontjes op zout gezet in zo’n mooie bruine keulsepot met een theedoek er overheen en afgedekt met een rond houten bordje en daar weer een steen op. Maar met de komst van de supermarkten en de vriezer raakte dit alles in de vergetelheid en werd dit allemaal voltooid verleden tijd.

Werd alles voltooid verleden tijd ? Nee,  in het Boerenbondmuseum in Gemert (Noord Brabant) wordt de traditie van de november slacht nog volop in ere gehouden en wordt deze traditie voortgezet. Tijdens de slachtdag worden niet alleen de methoden en gebruiken van weleer  getoond, zoals het varken op een ladder spannen ( het varken “leren”) maar komt ook het vlees bewerken aan de orde. Op een slachtdag word net als vroeger niets verspild. Na het slachten en uitbenen word elk deel van het dier gebruikt. Vlees  word verwerkt tot bijvoorbeeld  verse worst, balkenbrij en van de kop maakt men zult. Hammen worden gerookt en op zolder gehangen om te drogen en vetten worden gebruikt voor koken en zelfs organen worden omgetoverd tot voedzame gerechten. Het is een feest om op de slachtdag in dit Boerenbondsmuseum te gast te zijn en hier krijgen bezoekers ook de gelegenheid om historische gerechten te proeven die met deze oude technieken zijn bereid. Zo proeven bezoekers de smaak van het verleden, vaak bereid volgens familierecepten die generaties lang zijn doorgegeven. Veel van vroeger is verloren gegaan en vervangen door nieuwe technieken en methodes en daarom is een “ouwerwetse” slachtdag als deze zo belangrijk om de jeugd van vandaag te kunnen laten zien hoe gebruiken van toen, zijn uitgegroeid tot productietechnieken van vandaag. En natuurlijk zijn er heel veel boeken geschreven over het koken van vroeger en hoe we dat nu kunnen nadoen in de magnetron, maar het smaakt toch anders. De kippensoep komt uit een pakje of maken we zelf van kippen-dijtjes, maar vroeger werd de kip geslacht (liep dan nog een rondje zonder kop) werd gewassen en geplukt en zat ’s-avonds al in de soep. E

n de kinderen speelden met de kippenpoot die je kon samentrekken met het spiertje.  Maar zelf een kip slachten doen we  niet meer ! Dus waar ben ik straks te vinden op zondag 2 november ? Op de slachtdag in het Boerenbondsmuseum en ik ga mij daar te goed doen aan heerlijke worst en echte Brabantse zult en balkenbrij. Ik verheug mij er nu al op en zal u graag laten weten hoe het was en vooral hoe lekker het allemaal was.

Van Aad Overvliet ons Nederlandse medwerker