Velen van u kennen die uitdrukking misschien nog wel, daterend uit lang-vervlogen tijden toen de schepen van de VOC terugkeerden uit “de Oost” en voor de kust van Amsterdam in de toenmalige Zuiderzee moesten wachten alvorens binnen te kunnen varen. Thans wordt de uitdrukking gebruikt om aan te geven dat we heel erg moe zijn, zeg maar “bek af”! Als een eiland al zo lang deel uitmaakt van de Nederlandse woordenschat, en zo is verweven met de geschiedenis van een land, wil je dat eiland toch ook een keer met eigen ogen zien. En zo is het gekomen dat Tineke en ik zaterdag 3 juni de reis naar Pampus hebben aangevangen.  Voor wie de reis ook wil maken,……….eerst met de trein naar Amsterdam, station Amstel. Dan met de bus naar Muiden P&R (Parkeer en reis) en dan met de bus naar het vestingstadje Muiden.

Muiden is een oud vestingstadje met als hoogtepunt het Muiderslot. Een grote vesting met als doel “verdediging” aan wat nu het IJsselmeer heet. Gebouwd in 1285. Begin 1800 bijna gesloopt, door ingrijpen van Koning Willem 1 is dat voorkomen en de beroemde architect Pierre Cuypers (je kent hem misschien van het Centraal Station of het Rijksmuseum in Amsterdam) heeft de restauratie ter hand genomen. Sinds 1878 is het nu een Rijksmuseum.

Maar Muiden is meer dan alleen het Muiderslot. Het heeft twee sluizen die de in- en uitstroom van het water van de Vecht in het IJsselmeer regelen, het heeft knusse grachtjes en ruimte voor heel veel watersport. En over water gesproken,….natuurlijk ook een aanlegplek voor de boot naar Pampus. De boot doet er ongeveer 20 minuutjes over en meteen vanuit Muiden is het eiland Pampus al te zien.

Waar Pampus vroeger niet veel meer was dan een zandbank, is het omstreeks 1887 opgehoogd en uitgebreid tot een verdedigingseiland. Dit huidige eiland Pampus maakt deel uit van de Hollandse Waterlinies en was bedoeld als verdedigingswerk voor de stad Amsterdam. Zo kon Amsterdam beschermd worden tegen vijandige aanvallen vanuit het noorden. En zo kreeg het eiland een eigen militaire functie met een echt fort en kanonnen. Op het fort werden twee geschutkoepels geplaatst en afgedekt met een grote kap van koper. Leverancier van die twee kappen was de firma Krupps uit Duitsland. In de Tweede Wereldoorlog had Duitsland grote behoefte aan koper, dus,………de vijand haalde het koper van het dak en bracht het weer terug naar de Firma Krupps.

Na de Tweede Wereldoorlog kwam het eiland in verval. Er bleef weinig goeds over van het eiland wat ooit zoveel voor Nederland had betekend. Totdat in 1986 zes pioniers besloten Pampus weer in ere te herstellen. Een zeer omvangrijke klus, wat niet zonder slag of stoot is uitgevoerd. Zo was het eiland altijd afgesloten van elektriciteit, gas en water en voor het riool en thans wordt het nodige gedaan om met behulp van de moderne technieken en middelen het eiland helemaal zelfvoorzienend te maken. Kortom,……….van de zandbank van weleer tot een modern eiland, maar met behoud van de unieke geschiedenis.

Toen we terugreisden stapten Tineke en ik in de verkeerde bus en kwamen we uit in Hilversum. Dan van daaruit maar terug naar huis. Zelfs de verkeerde bus kon geen afbreuk doen aan deze interessante middag op het eiland.

Aad Overvliet